वीरगंज, १३ साउन – नाग पञ्चमी मङ्गलवारका दिन हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले श्रद्धा र विश्वासका साथ मनाइरहेका छन्। श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने यो पर्वमा नागदेवताको पूजाआजा गरिन्छ। हिन्दु धार्मिक मान्यताअनुसार नागलाई पृथ्वीको संरक्षक, वर्षा र उर्वरताको प्रतीकका रूपमा मानिन्छ। विशेषगरी नेपाल, भारत र अन्य हिन्दु समुदाय बसोबास गर्ने क्षेत्रमा यो पर्व विशेष श्रद्धाका साथ मनाइन्छ।

​मधेशमा यस दिन घरको ढोकामाथि ​गाईको गोबरले नागको चित्र कोरिने, मन्दिरमा नाग​ देवतालाई दुध, अक्षता, दूबो र फूल चढाउने चलन रहिआएको छ। कतिपय स्थानमा नाग पूजा गरी नागका कथाहरू सुन्ने र नाग स्तोत्र पाठ गर्ने परम्परा पनि रहेको छ। नागलाई दूध चढाउँदा परिवारमा शान्ति, सन्तान सुख, रोग-व्याधिबाट मुक्ति र समृद्धिको कामना गरिन्छ।

पुराण अनुसार नागहरूको राजा शेषनाग विष्णुको ​शय्याको रूपमा चित्रित छन् भने वासुकी, तक्षक, कर्कोटक, पद्मलगायतका आठ प्रमुख नागको पनि हिन्दु धर्ममा ठूलो महत्व छ। महाभारतकालमा जनमेजयले नाग वंश उन्मूलनका लागि सर्प यज्ञ गरेका थिए, जसलाई रोक्न आस्तिक ऋषिले नाग पञ्चमीका दिन नाग स्तुति गरेपछि नाग जातिको रक्षार्थ यो पर्व सुरु भएको मानिन्छ।

नेपाली समाजमा नाग पञ्चमीलाई कृषिसँग पनि जोडिएको पाइन्छ। साँपलाई खेतको संरक्षक मानिने हुँदा यस दिन सर्पको पूजा गरी उनीहरुको वासस्थान जोगाउने परम्परा छ। नागलाई भूमिको रक्षा गर्ने देवता मानेर पूज्नाले प्राकृतिक सन्तुलन, वर्षा र उर्वरता कायम रहने विश्वास रहेको छ। धार्मिक, सांस्कृतिक र पारिस्थितिक दृष्टिले नाग पञ्चमी हिन्दु समाजमा गहिरो महत्व राख्ने पर्व हो।
प्रतिक्रिया लेख्नुहोस्
विज्ञापन